Waarom VPTZ

VPTZ Nederland is in 1984 opgericht. Inmiddels telt VPTZ Ned. ruim 11.000 vrijwilligers, verspreid over zo'n 200 afdelingen; zie www.vptz.nl
VPTZ Betuwe bestaat sinds 1989


Voor zorg in de laatste levensfase

De verzorging van mensen in hun laatste levensfase en de manier waarop wordt omgegaan met het naderende einde, verschilt van cultuur tot cultuur. Door de eeuwen heen was het in Nederland de gewoonte om zieken thuis te verzorgen. Dat gebeurde door familie en buren. Het verzorgen van een terminale patiënt en het sterven behoorden tot de normale gebeurtenissen in het leven, waarmee mensen van jongs af aan vertrouwd waren. Sterven was onlosmakelijk aan het leven verbonden en de dood werd gezien als een natuurlijk einde van het bestaan.
Voortschrijdende medisch-wetenschappelijke en technische ontwikkelingen leidden er in de vorige eeuw toe dat behandeling, verpleging en verzorging van ernstig zieken voor het overgrote deel in ziekenhuizen en verpleeghuizen plaatsvonden. Daar werd het leven ook meestal afgesloten. De medische behandeling, verpleging en verzorging van mensen in hun laatste levensfase kwamen voornamelijk in handen van beroepsmatige hulpverleners en specialisten. Een neveneffect was dat veel mensen in eenzaamheid stierven, geïsoleerd van alles wat hen vertrouwd was.

Onherroepelijk einde

Het leek wel of het onherroepelijke einde uit het openbare leven was verbannen en teruggebracht achter de muren van ziekenhuizen en andere instellingen.
Eind jaren zestig groeide het besef dat medische begeleiding van terminale patiënten slechts één kant van de zorgverlening is. Er kwam meer aandacht voor gevoelens van verdriet en onzekerheid. Ook kwamen er betere mogelijkheden beschikbaar voor palliatieve zorg. Publicaties vonden hun weg naar beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg en belangstellende leken. Programma's over sterven en dood op radio en televisie maakten het onderwerp bespreekbaar en lieten zien dat de laatste levensfase voor alle betrokkenen ook een verrijkende ervaring kan zijn.

Vrijwilligers bieden die bijzondere vorm van palliatieve terminale zorg

Het besef kwam terug dat de verzorging van mensen op weg naar het einde niet uitsluitend het werk hoeft te zijn van medisch specialisten. Mensen blijken juist in die periode meer behoefte te hebben aan een luisterend oor dan aan een behandelend arts. Vaak zijn er ook geen medische redenen om terminale patiënten tot aan het eind in een ziekenhuis te verzorgen. Iedereen uit de directe omgeving kan helpen om het leven waardig af te sluiten. Dan is zorgverlening van mens tot mens van onschatbare waarde en onvervangbaar. Vrijwilligers bieden die bijzondere vorm van palliatieve terminale zorg.

Terminale zorg als een onderdeel van de palliatieve zorg

Van palliatieve zorg kan al sprake zijn als zich bijvoorbeeld een ongeneeslijke vorm van kanker aandient waarbij een levensverwachting van één à twee jaar geldt. Terminale zorg strekt zich uit tot ongeveer de laatste drie maanden. Gezien de moeilijkheid om het precieze einde aan te geven zal er altijd een grijs gebied blijven met betrekking tot de terminale zorg. Terminale zorg is dus een onderdeel van de palliatieve zorg. De verwachting is dat iemand dan binnen korte tijd zal sterven. Dat kan binnen een aantal maanden zijn, maar ook binnen een paar dagen. Voor de terminale zorg gelden dezelfde principes als voor de palliatieve zorg: de zorg is gericht op een zo goed mogelijke kwaliteit van leven, zowel voor degene die gaat sterven als voor de naasten.

Ook de ondersteuning van de naasten ná de dood van hun geliefde hoort daarbij.